Viện Công nghệ tài chính, UEH nắm bắt xu hướng cách mạng công nghiệp 4.0

Trong xu hướng cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, ngành FinTech có nằm trong xu hướng này?

Có thể xem cuộc cách mạng 4.0 là sự ra đời của các hệ thống thực – ảo (Cyber Physical Systems - CPS) và sự hội tụ của các hệ sinh thái thực và ảo đó. Chính điều này đang lần đầu tiên trong lịch sử cuộc cách mạng làm thay đổi mô hình kinh doanh truyền thống nhất là các ngành dịch vụ. Ngành tài chính - ngân hàng cũng là một ngành dịch vụ mà ngay nay đang bị tác động mạnh trong cuộc cách mạng này.

Trong những năm gần đây, thế giới tài chính đã chứng kiến những sản phẩm, những mô hình, nền tảng kinh doanh mới tham gia vào ngành tài chính truyền thống. Những nền tảng kinh doanh này dựa trên sự kết hợp của công nghệ (Technology) trong lĩnh vực tài chính, và được gọi tên Công nghệ tài chính – FinTech (Financial Technology). Lĩnh vực Công nghệ tài chính đã tham gia vào cùng với các định chế tài chính truyền thống không chỉ các sản phẩm của ngân hàng như thanh toán, cho vay và chuyển tiền, FinTech còn tham gia vào công nghệ bảo hiểm, đầu tư, quản lý tài sản và thậm chí là dữ liệu lớn. Nhiều ý tưởng mới trong ngành FinTech đã ra đời và trở thành những mô hình kinh doanh lớn mạnh. Do vậy, lĩnh vực tài chính ngày nay đang bị ảnh hưởng mạnh của cuộc cách mạng này.

Liệu lĩnh vực FinTech có thể trở thành một ngành mới tạo nên động lực phát triển kinh tế của một quốc gia trong thời gian tới?

Nhiều trung tâm tài chính thế giới đang nhận định xu hướng phát triển của FinTech sẽ đe dọa đến vai trò của chúng. Chính vì vậy, các chính phủ của những quốc gia này đã tạo ra những chính sách, môi trường để hỗ trợ cho lĩnh vực này phát triển. Với việc để trở thành một trung tâm FinTech của khu vực sẽ giúp xây dựng và duy trì được vị thế của một trung tâm tài chính trong tương lai. Giúp giải phóng được một lực lượng lao động mới với việc thu hút dòng vốn đầu tư vào lĩnh vực FinTech sẽ  giúp cho nền kinh tế tạo nên động lực tăng trưởng mới. Có thể kể đến một số trung tâm FinTech đang phát triển mạnh hiện nay như London, Singapore, Luxembourg, Vienna (Áo), Thậm chí Trung Quốc…

Trong thời gian qua, thế giới và Việt Nam đã chứng kiến sự lớn mạnh của các công ty FinTech và dòng vốn lớn đầu tư vào lĩnh vực này. Xu hướng này vẫn đang được tiếp tục gia tăng trong tương lai.

Thông thường, Tài chính công nghệ - FinTech đề cập đến công nghệ thông tin ứng dụng trong lĩnh vực tài chính, là một trường chuyên về kinh tế tài chính, liệu việc thành lập viện FinTech có tận dụng được ưu thế của trường?

Có 2 cách tiếp cận về lĩnh vực Tài chính công nghệ; (1) một là theo hướng công nghệ vào từng lĩnh vực không chỉ là tài chính mà còn nhiều lĩnh vực khác. Cách tiếp cận này đòi hỏi những người có hiểu biết về công nghệ thông tin phải có thêm những am tường trong từng lĩnh vực mà họ cần ứng dụng. Với ngành tài chính thì không dễ một người có hiểu biết đồng thời 2 lĩnh vực trên. (2) hai là cách tiếp cận từ chính lĩnh vực tài chính phát sinh nhu cầu để ứng dụng công nghệ vào từng sản phẩm dịch vụ đó. Do vậy, với việc lợi thế từ chuyên môn từ lĩnh vực tài chính, Viện FinTech sẽ đưa ra những đòi hỏi, yêu cầu, những ý tưởng… trong từng dịch vụ tài chính đòi hỏi phải được xử lý từ công nghệ. Bằng cách này, thế giới FinTech đã phát triển rất mạnh trong những năm gần đây.

Tuy nhiên, dù theo cách tiếp cận nào thì những người hoạt động trong lĩnh vực FinTech đòi hỏi phải có kiến thức cả tài chính và công nghệ. Đây là một xu hướng tất yếu trong sự phát triển đã kỹ năng trong việc đào tạo nguồn nhân lực cho cuộc cách mạng này. Do đó, việc thành lập viện FinTech nhằm tạo ra những chuyên gia, những nguồn lực nhân sự có những am tường cho cả 2 lĩnh vực này như là một xu hướng tất yếu.

Vậy, liệu việc thành lập viện FinTech có phải nhắm đến việc nghiên cứu và phát triển các sản phẩm dịch vụ FinTech cho nền kinh tế VN?

Theo nhiều trường đại học lớn trên thế giới đều triển khai việc thành lập các trung tâm, viện FinTech để thực hiện 3 mục tiêu lớn:

  • Mục tiêu giáo dục: Cung cấp môi trường thúc đẩy việc học và am hiểu rộng hơn về kiến thức công nghệ tài chính. Cung cấp những phân tích, đánh giá về các tác động của công nghệ lên môi trường tài chính, kinh doanh, khởi nghiệp ở nhiều ngành nghề, từ đó phản ánh những ảnh hưởng dưới mọi phương diện của đời sống xã hội xoay quanh công nghệ tài chính.

  • Mục tiêu Đào tạo: Thiết lập các chương trình đào tạo chuyên sâu về FinTech ở cấp độ cử nhân cũng như các khóa học ngắn hạn cấp chứng chỉ, có độ thích ứng cao với sự phát triển nhanh chóng của tài chính công nghệ…

  • Mục tiêu nghiên cứu: Thực hiện các báo cáo định kỳ về thực trạng phát triển FinTech, sự năng động ngành trong môi trường công nghệ tại Việt Nam trong sự so sánh với sự năng động quốc tế, nhằm tạo ra cơ sở đánh giá, căn cứ nắm bắt xu hướng ngành….

Do vậy, Viện FinTech ở trường ĐH Kinh tế Tp.HCM cũng sẽ thực hiện 3 mục tiêu trên trong chiến lược phát triển của Viện thời gian tới.

Vậy, cụ thể hơn những công việc mà Viện FinTech sẽ tập trung đẩy mạnh trong thời gian tới?

Một số công việc sẽ được tập trung trong thời gian tới:

Thiết lập các chương trình đào tạo về Công nghệ tài chính ở cấp độ cử nhân với các trường đại học uy tín trên thế giới để đào tạo nguồn nhân lực cho thị trường lao động của VN.

Thứ 2: Là cầu nối kết nối với các công ty FinTech/vườn ươm FinTech/FinTech hubs/các nhà lãnh đạo doanh nghiệp và nhà lập chính sách với trường học nhằm mang đến góc nhìn thực tế và gần gũi hơn cho sinh viên.

Thứ 3: Cung cấp các chương trình, hội thảo, seminars, workshops hội tụ các học giả, nhà thực tiễn, nhà lãnh đạo doanh nghiệp, và nhà điều hành chính sách nhằm tạo ra diễn đàn trao đổi và thúc đẩy các phát kiến công nghệ tài chính.

Và cuối cùng: Thực hiện các nghiên cứu học thuật chuyên sâu để khám phá tri thức trong lĩnh vực công nghệ tài chính, qua đó giúp cập nhật và đổi mới chương trình đào tạo cho sinh viên nhằm nâng cao năng lực thích ứng với sự thay đổi nhanh chóng trong thị trường tài chính.

Triển vọng của ngành FinTech của VN trong tương lai như thế nào?

Công nghệ tài chính – FinTech là một lĩnh vực sử dụng những đổi mới công nghệ trong lĩnh vực tài chính. Tận dụng những phát triển tiên tiến của kỹ thuật công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin (information technology) và khoa học dữ liệu (data sciences), FinTech thể hiện một tiềm năng chưa từng có để cách mạng hóa bản chất của ngành dịch vụ tài chính truyền thống. Từ tiền tệ kỹ thuật số (digital currencies), nền tảng huy động vốn từ cộng đồng (crowdfunding platforms), tư vấn đầu tư robot (robot investment advisors), phân tích dữ liệu lớn (big data analytics) và chiến lược kinh doanh dựa trên thuật toán điều khiển (algorithm-driven) đã ảnh hưởng đến cách mọi người thực hiện thanh toán trực tuyến và mặt đối mặt (offline), cách lưu trữ và quản lý tài sản, cách tài trợ cho doanh nghiệp.

Một mặt, FinTech cải thiện đáng kể trải nghiệm dịch vụ người dùng cuối, làm cho ngành tài chính trở nên toàn diện và hiệu quả hơn. Mặt khác, FinTech đặt ra một thách thức lớn về sự hiểu biết và phân tích lợi ích xã hội và rủi ro kinh tế, công nghệ, và tính hợp pháp, để thúc đẩy sự phát triển lành mạnh của ngành FinTech. Ngày nay, FinTech đã có những thành công về tính kinh tế, lợi ích xã hội trong lĩnh vực tài chính và tạo ra một số lượng lớn các cơ hội việc làm phù hợp với giới trẻ sáng tạo tài năng. Do vậy, tương lai của lĩnh vực FinTech Việt Nam sẽ tăng trưởng rất lớn, mở ra nhiều lĩnh vực, ứng dụng mới không chỉ dừng lại ở ví điện tử, thanh toán như hiện nay.